Tv-makers Annemiek Brumsteede en Deborah van der Starre, die allebei borstkanker kregen, volgen in de documentaire Krijg nou tieten vrouwen met het borstkankergen. ‘Ik heb vaak met tranen in mijn ogen op de set gestaan.’

Rajko Disseldorp
AMSTERDAM

“Even proosten. Op je nieuwe tieten en op je bikini,” zegt een vriendin tegen de 25-jarige Tiffany aan het eind van de documentaire Krijg nou tieten. De dames zitten op een terrasje in Rotterdam. Tiffany is drager van het BRCA-gen, dat ervoor zorgt dat je zestig tot tachtig procent kans hebt op borstkanker. Ze liet preventief haar borsten verwijderen.

Eerder vertelt ze over hoe haar vriendjes daarmee omgaan. “Ze vinden het lastig over het algemeen. Het is heftig, ga maar eens uitleggen dat iets wat bij een vrouw hoort er niet bij zit. En dat je dat ook nog eens vrijwillig hebt gedaan.” Ze moet lachen. “Ja, je maakt het er niet gemakkelijker op.”

Angelina Jolie-effect
Annemiek Brumsteede en Deborah van der Starre, allebei werkzaam bij AvroTros, kregen bijna tegelijk borstkanker. Brumsteede in november 2014, Van der Starre een half jaar later. Ze deden allebei een erfelijkheidsonderzoek, waarna bekend werd dat Brumsteede drager was van het BRCA-gen.

Het idee voor een documentaire was geboren. Brumsteede: “Toen we allebei een beetje opgekrabbeld waren, dachten we: dit is een verhaal. We moeten mensen bewust maken van het gen en van de mogelijkheid dat je er iets aan kunt doen.”

Actrice Angelina Jolie, ook drager van het BRCA-gen, baarde in 2013 opzien toen zij liet weten haar borsten preventief te hebben verwijderd. Sindsdien hebben meer vrouwen in de wereld zich laten testen. “Artsen noemen dat het Angelina Jolie-effect,” zegt Brumsteede. Via een ‘levendige besloten Facebookgroep’ kwamen de documentairemakers in contact met andere vrouwen met het BRCA-gen. Na een oproep werden ze overspoeld met reacties. “Daar waren we verbaasd over. Zij vonden het bewust maken net zo belangrijk als wij.”

Pruik uitzoeken
Ook de zusjes Marianne en Jannicke worden gevolgd, waarvan de een haar borsten preventief laat verwijderen, nadat de ander ziek was geworden en zij allebei drager blijken te zijn. Ook wordt de ongeneeslijk zieke Mylene gevolgd, die met spanning de erfelijkheidstest van haar kinderen afwacht.

Brumsteede en Van der Starre komen in Krijg nou tieten dicht bij hun hoofdpersonen. Brumsteede: “Ik denk dat we zo dichtbij mochten komen, omdat wij lotgenoten zijn. We zijn een van hen.” Het was volgens Brumsteede daarom heel vaak ontroerend. “Ik heb vaak met tranen in mijn ogen op de set gestaan. Vooral omdat we van alle vrouwen het vertrouwen kregen. Mensen vragen of de documentaire een verwerking voor ons is, maar dat is helemaal niet zo. Het is meer de puurheid die mij raakt.”

In een ontroerende scène gaat Mylene een pruik uitzoeken. Eerst wordt er gelachen om de pruiken die gek staan, maar als het moment komt dat ze kaal wordt geschoren, beginnen zowel Mylene als haar dochter te huilen. Het is muisstil in de ruimte. De camera blijft draaien.

Volgens Brumsteede zijn er nog veel onduidelijkheden over het gen. “Mensen denken dat het alleen overdraagbaar is via de moederlijke lijn, maar dat klopt niet. Met het gen heb je zestig tot tachtig procent kans op borstkanker. Je kunt ervoor kiezen er niets mee te doen. Dat mag iedereen zelf weten. Maar laat je niet met een kluitje in het riet sturen, weet dat het bestaat.”